Kolor Roku 2014

Każdy zdaje sobie sprawę, że kolor odgrywa ważną rolę w naszym życiu. Tak na przykład niebieski napotkany w hotelowym spa działa na nas kojąco, a ognisty czerwony w klubie nocnym pobudzająco. Ale nikt o kolorze nie myśli bardziej poważnie niż Pantone. Pantone to firma o światowym autorytecie, która specjalizuje się w standaryzacji kolorów dla różnych branży, jak kosmetyki, farby, tkaniny, produkcja przemysłowa i produkacja drukarska. I choć dopiero od 2000 roku Pantone Color Institute ™  ogłasza „Kolor Roku” (Color of the Year), to już od ponad 50-ciu lat firma ta bada jak kolor wpływa na ludzkie procesy myślowe, emocje i reakcje fizyczne.

Kolory roku 2012, 2011, 2010, 2009, 2008 & 2007.

Ogłoszony przez Pantone jako kolor roku 2014 Promienna Orchidea (Radian Orchid, PANTONE 18-3224TPX) według Leatrice Eiseman, dyrektorki Pantone Institute, „ jest urzekającym kolorem fioletu, który przyciąga uwagę”. Uważa ona, że kolor ten „wzbudza zaufanie oraz emanuje radość, miłość i zdrowie”. Pani Eiseman powiedziała również, że "zeszłoroczny kolor 2013 roku, PANTONE 17-5641 Emerald (głęboki zielony), służył jako symbol odnowy i dobrobytu, natomiast Promienna Orchidea to kolor, który intryguje oko, wyzwala wyobraźnię, zaprasza do innowacji oraz rozszerza kreatywność i oryginalność."

Według Pantone Promienna Orchidea zastosowana we wnętrzach dobrze ma wyglądać z kolorem oliwkowym i głębszymi zieleniami (jak Hunter). Pantone zaleca też połączenie tego koloru z różnymi odcieniami turkusu i jasnym żółtym. Dla pracowników Pantone Radian Orchid to podnoszący na duchu śmiały kolor, który nie przytłacza, a pobudza prawie każdą inną paletę kolorów oraz nadaje jednolity charakter dla niejednolitych przestrzeni.

Wachlarz malarski firmy Panton na którym widoczny jest kolor Radian Orchid i jego pochodne (1)

Plansza inspiracyjna firmy Pantone prezentująca kolor roku 2014 i jego możliwości użycia (2)

Nie za bardzo zgadzam się ze wskazówkami Pantone. Według mnie Radian Orchid użyty w nadmiernych ilościach może być przytłaczający. Z tego też pewnie powodu nie często można spotkać dobrze udekorowane wnętrze w tej gamie kolorów. Dla mnie osobiście Promienna Orchidea (a szczególnie w połaczeniu z zieleniami), kojarzy się z szalonymi trendami lat 80-tych, gabinetami dentystycznymi i „stylem Miami”. Sam kolor jest piękny, ale nie powinno się go kłaść na wszystkie ściany w pomieszczeniu, bo jest on za intensywny.

Tkaniny firmy Kravet w gamie koloru roku 2014 (2)

Minęło już pół roku od ogłoszenia Radian Orchid kolorem roku i więc postanowiłam wypytać się innych projektantów co oni myśla na temat użycia tej barwy we wnętrzach. Opinie były mieszane. Wszyscy jednak zgodnie stwierdzili, że Promienna Orchidea nie jest łatwym kolorem do użycia. Ale każdy kolor może dobrze wyglądać we wnętrzach, trzeba tylko wiedzieć jak to zrobić. Ponieważ użycie tego koloru jest wyzwaniem, aby osiągnąć zadawalający efekt dekorując tym kolorem, polecam trzymać się niżej wymienionych strategii.

1. Neutralne tło:

Promienna Orchidea dobrze wygląda z neutralnymi colorami, a szczególnie z białym i czarnym. A więc, jeśli masz białe lub czarne ściany, tapicerka na krzesłach lub kanapach w kolorze fuksji doda luksusu do twoich wnętrz.

Lobby hotelowe w Maroku (LovelsSpeed.com -2)

2. Akcent:

Użyj koloru Promienna Orchidea jako akcent, a nie główny kolor. A więc nie kupujemy fioletowej kanapy, a tylko kilka poduszek, które po niej rozrzucimy. Można też zainwestować w nieduże akcesoria w tym kolorze, jak klosz do lampy, narzuta, obraz czy ciekawy dywan i użyć je jako element uzupełniający do innych palet kolorów. Dodatki w tym fioletowym kolorze w sposób niebanalny i nowoczesny odmienią niejedno wnętrze.

Poduszki firmy Surya (Surya.com -2)

Akcenty w kolorze Promienna Orchidea (2)

3.  Dla odważnych:

Dla odważnych proponuję jedną ścianę pomalować kolorem Radiant Orchid lub położyć wzorzystą tapetę, na której dominuje ten kolor. Osiągniemy wtedy pomieszczenie o dramatycznym, aczkolwiek wyrafinowanym i unikalnym charakterze. Taka fioletowa ściana bardzo dobrze dopasowuje się do biało-czarnej palety wnętrz.

Tapeta  w kolorze roku 2014 (hgtv.com-2)

"Ściana dla odważnych" z kolorem roku 2014 (Houzz -2)

4. Maroko:

Zastosowanie gorących czerwieni i pomarańczy w połączeniu z fioletowym Radian Orchid to szybki i łatwy sposób, aby nadać pomieszczeniu marokański charakter.

Wnętrze w styl marokański (2)

5. Złoto:

Złote dodatki  w połączeniu z Promienną Orchideą nadają wnętrzom atmosferę luksusu i elegancji. Złoty kolor wyjątkowo dobrze prezentuje się na tle Radian Orchid, tak więc polecam na ścianę o kolorze fioletowym zawieszać obrazy w złotych ramach, co nada im charakter muzealny. 

Living room o charakterze muzealnym (forelements.blox.pl -2)

Podsumowując, Radiant Orchid nadaje wnętrzom charakter unikalny, egzotyczny i intrygujący, ale w mieszkaniach należy stosować go z umiarem. Wyjątkiem od tej reguły będzie dekorowanie pokojów dziecinnych, a szczególnie tych dla dziewczynek, ponieważ różowy i fioletowy to kolory dominujące w takich wnętrzach od wielu wielu lat. Pomieszczenia komercyjne również rządzą się swoimi własnymi prawami i jeśli chodzi o kolor roku to nie ma tutaj żadnych przeciwskazań, aby użyć go w dużych ilościach. Wręcz przeciwnie, jako egzotyczny kolor Promienna Orchidea zwraca na siebie uwagę i przyciąga wzrok, o co przecież każdy biznes zabiega (stomatolog też!).

Prezentacja różnych tkanin i materiałów dla inwestorów przyszłego przedszkola w Chicago (1)

Lobby hotelowe z akcentem w kolorze Radiant Orchid (2)

Anna Grochowska IIDA, NCIDQ, LEED AP ID+C

ANNALINE INTERIOR DESIGN
+ANNALINE ID 

annalineid@gmail.com

http://annalineid.wix.com/annalineid

Co weekend jeden artykuł z mojego blogu o interior design jest publikowany w chicagowskim "Dzienniku Związkowym". Zainteresowanych zapraszam do polubienia Annaline on Facebook gdzie są publikowane linki do tych artykułów

Przypisy:
(1) Fotografie, rysunki i tabele autorstwa Anny Grochowskiej

(2) Reszta fotografii znaleziona na internecie dzięki Google+ Search

Tapety znowu w modzie (część III)

W poprzedniej, II części tego artykułu, omówiłam popularne na całym świecie (ze względu na ich właściwości techniczne) uniwersalne tapety winylowe. Jednak reprezentują one tylko część dostępnych na rynku okładzin ściennych. Czas więc na wyjaśnienie pozostałych rodzajów tapet. Poniżej opisuję te najczęściej używane po to, aby ułatwić ich dobór do odpowiedniego pomieszczenia:

Tapety papierowe (paper): dobrze kryją drobne nierówności ścian, ale nie są zmywalne i mało odporne na wilgoć, dlatego nie nadają się do kuchni czy łazienek;

Tapeta papierowowa (Seabrook) nadająca się wyłącznie do pomieszczenia
o małym natężeniu ruch, jakim ta jest sypialnia. (1)

Tapety z naturalnych materiałów (natural textile lub grasscloth) – wykonane z naturalnych materiałów jak trawa, sizal, bambus, jutamarant czy jedwab; ekologiczne, dobrze pokrywają niedoskonałości ścian; nie nadają się do zmywania i łatwo ulegają plamieniu; jako produkt natury ich wzór nie może być idealnie dopasowany, a więc łączenia są widoczne; pomimo widocznych spoin, są one bardzo popularne;

Dwie rolki tapety z trawy (grasscloth) (1)

Widoczne łączenia na ścianach z tapetą naturalną (1)

Tapety akustyczne (acoustical) – do stosowania na powierzchniach pionowych; ich podstawową funkcją jest redukcja dźwięku; używane w biurach, teatrach, audytoriach, restauracjach i korytarzach;

Tapety korkowe (cork  lub cork veneer) – z powodu ich struktury i właściwości akustycznych są popularne w biurach i studiach nagraniowych, bo potrafią wyciszyć hałas i ocieplić pomieszczenia; po zabezpieczeniu lakierem odporne są na wodę, dlatego można kłaść je w kuchniach i łazienkach;

Fornir np. naturalny lub dębowy (wood veneer) – okładziny ścienne z drewna głównie laminowane na podłożu tkaniny; stosowane w biurach i salach konferencyjnych oraz na kolumnach; nie radzą sobie z nadmiarem wilgoci i mogą z czasem się wypaczyć;

Fornir  produkowany przez firmę "Innovations in Wallcoverings" (1)

Fornin firmy "Innovatons" położony na ścianie (1)

Tapety foliowe czy metaliczne (mylar lub foil) – to cienka warstwa folii metalowej na podkładzie papierowym; tapety te są spotykane w wielu kolorach, ale najbardziej popularne to złoty, srebrny i miedziany; trudne do instalacji; wyolbrzymiają wszelkie nierówność powierzchni; należy uważać przy kładzeniu, aby były w bezpiecznej odległości od kontaktów, ponieważ materiał ten przewodzi prąd;

Typowe przykłady tapet metalicznych (1)

Fototapety (digital) – warstwa wierzchnia takiej okładziny stanowi nadrukowane zdjęcie; w XXI wieku nowa technologia daje nieograniczone możliwości co do wyboru fotografii; często produkowane na zamówienie;

Tapety filcowe lub pluszowe (flocked lub „old fashioned”) – imitujące tkaniny welwetowe; z podniesionym wzorem filcowym na kontrastującym tle; niewskazane tam gdzie wilgoć może być problemem lub gdzie jest wysokie natężenie ruchu; trudne do czyszczenia;

Przykłady popularnej obecnie na rynku tapety pluszowej (2)

Tapeta tekstylna bez podkładu (unbacked fabric) – najtrudniejsza do położenia na ściany; wskazane jest przed instalacją na ściany nałożyć warstwę podkładową tzw. lining;

Tapety natryskowe lub płynne (spray texture) –płynna konsystencja nakładana na ścianę za pomocą specjalnego pistoletu; wygłuszająca i ocieplająca, a po pokryciu lakierem jest odporna na wilgoć i zabrudzenia; do tapet płynnych zalicza się też tynk japoński; nakłada się ją warstwami, najpierw pierwszą złożoną z farby i kleju oraz drugą, z jedwabiu, celulozy lub bawełny;

Bordiury lub fryzy (borders) – dekoracyjne paski tapetowe, właściwie już nie modne, służą do dekoracji lub zasłaniania nierównych wykończeń tapet pod sufitem.

Fryzy proponowane przez firmę Three Pillars (1)

Tapety reliefowe i strukturalne:

Lincrusta – tapety głęboko tłoczone przeznaczone do malowania;

Anaglypta – teksturowane tapety z papieru lub winylu przeznaczone do malowania;

Panele ścienne 3D (3D wall panels)– okładziny gipsowe; ekologiczne i odporne na uszkodzenia mechaniczne; mogą być przeznaczone do malowania; nadają się do mieszkań i wnętrz komercyjnych; nie zaleca się stosowania w pomieszczeniach narażonych na działanie słońca i wysokich temperatur;

Tapeta z włókna szklanego (glass textile) – służące do malowania farbami emulsyjnymi, są bardzo wytrzymałe i elastyczne oraz wodoodporne i zmywalne; dostępne są w wielu wzorach i głównie imitują sploty tkanin naturalnych; ich włókna „stapiają się” z powierzchnią ściany, dlatego są one trudne do usunięcia;

Typowe tapety z włókna szklanego (1)

Tapety typu „rauhfaser” lub raufaza (wood-chip lub ingrain wallpaper) – na podkładzie papierowym są przeznaczone do malowania; popularne w latach 60-tych i 70-tych, ponieważ dzięki chropowatej powierzchni doskonale maskują nierówności ścian; popularne do dziś w Europie; w Stanach Zjednoczonych popadły w niełaskę, bo nie są wodoodporne i ciężko je usunąć ze ścian.

Nowości w świecie tapet:

Tapety typu „high-tech”: to nowy rodzaj tapet w fazie rozwoju, które w trosce o prywatność mają blokować sygnały telefonów komórkowych i Wi-Fi; są one powleczone srebrem, który blokuje sygnały nadawane na zewnątrz;

Tapety sejsmiczne: opracowano tapety, które mogą pomóc utrzymać murowane ściany w pionie podczas trzęsienia ziemi.

Po powyższej lekturze, uzbrojeni w wiedzę o rodzajach okładzin ściennych, na zakupach powinniśmy czuć się pewni siebie. Niestety, nie jest to takie proste, ponieważ nie należy oczekiwać, że w lokalnym sklepie katalogi z próbkami tapet są ułożone według rodzajów. Ponadto nalepki i napisy na rolkach tapetowych zwykle sugerują, że nadają się one wszystkie do szorowania (scrubbable lub strippable), ale radzę to zignorować.  Z reguły te etykietki są nic nie warte i czekają tylko na niedoinformowanych klientów, bo nie jest to ściśle regulowane przez prawo. Producenci, aby zdobyć niezorientowanego klienta, będą twierdzić, że wszystkie tapety nadają się do mycia i czyszczenia, ale jest to po prostu niemożliwe. Tak więc zakup tapety może zamienić się w koszmar.

Wybór tapet w salonie firmy +Maya Romanoff Showroom (1)

Ponieważ na rynku istnieje chaos w nazewnictwie tapet, podaję kilka wskazówek, które mogą ułatwić ich poszukiwania. Jeśli szukasz tapety winylowej na podkładzie tkaniny (fabric backed vinyl), a sklep w którym jesteś nie układa katalogów według typowego nazewnictwa, zapytaj o sekcję z teksturami (textures wallpapers). Nie należy też spodziewać się, że tapety winylowe na podkładzie papieru (paper backed vinyl) będą łatwe do zidentyfikowania, dlatego, że zwykle są one określane jako „pełen winyl” (solid vinyl) lub „luksusowy winyl” (luxury vinyl). Również często „tapeta papierowa na podkładzie winylowym” jest określana jako „tapeta winylowa” (vinyl wallcovering). W najgorszym przypadku nie znajdziemy żadnego opisu i wtedy jesteśmy zdani na wiedzę sprzedawcy. Jeśli nie ma w pobliżu kompetentnego ekspedienta sugeruję zaniechać zakupów i zasięgnąć informacji u projektanta wnętrz. 

Anna Grochowska, NCIDQ, IIDA, LEED AP ID+C

ANNALINE INTERIOR DESIGN

annalineid@gmail.com

+ANNALINE ID 
Annaline's website
Annaline on Facebook

Przypisy:
(1) Fotografie, rysunki i tabele autorstwa Anny Grochowskiej
(2) Umieszczone fotografie znalezione na Internecie dzięki Google Search.

                               Zachęcam do dyskusji i z góry dziękuję za komentarze i uwagi!

Część pierwsza artykułu o tapetach (kliknij tutaj →): Tapety znowu w modzie I
Część druga artykułu o tapetach (kliknij tutaj →): Tapety znowu w modzie II

Tapety znowu w modzie (część II)

Istnieje wiele sposobów na zwiększenie atrakcyjność wnętrz, a jedną z najbardziej popularnych jest położenie tapet. Tapety kryją nierówności ścian, chronią je, ocieplają i wyciszają pomieszczenia oraz nadają im niepowtarzalny charakter. Dzięki najnowszym technologiom na obecnym rynku dostępny jest ich ogromny asortyment. Niektóre z nich wychodzą spod ręki znanych artystów czy projektantów mody, więc można je nazwać małymi dziełami sztuki. Ale nie tylko mamy do wyboru tapety o niezliczonych wzorach, kolorach i fakturach, ale istnieje też wiele ich rodzajów ze względu na tworzywo, z którego zostały wykonane. Ważne jest, aby kupujący był świadomy zalet związanych z różnymi odmianami tapet ściennych tak, aby ostateczny wybór zapewnił zarówno pożądany efekt estetyczny jak i funkcjonalny.

Jeden z moim katalogów z zestawem tapet zaprojektowanych
przez znanego projektanta mody +Ralph Lauren (1)

Okładka katalogu z tapetami +Ralph Lauren (1)

Przy wyborze tapet pierwszą rzeczą do rozważenia jest ich miejsce przeznaczenia, czyli rodzaj pomieszczeń i częstotliwość korzystania z nich. I tak na przykład w pomieszczeniach narażonych na działanie wilgoci nie powinno stosować się tapet papierowych. Z kolei na starych, nie całkiem równych i gładkich ścianach najlepiej położyć grube tapety z wyraźną fakturą. Papierowe i naturalne okładziny ścienne są delikatne, a więc najbardziej właściwe w miejscach o małym ruchu. Natomiast tapety winylowe szczególnie nadają się do wszelkich korytarzy, sal sportowych i restauracji.

Tapeta winylowa (D.L. Couch) użyta na ścianach
jako akcent dekoracyjny (projektant: Anna Grochowska). (1)

Na obecnym rynku większość tapet charakteryzuje się trzema warstwami i każda z nich pełni ważną funkcje. Warstwa dekoracyjna, znajdująca się na wierzchu tapety, to farby drukarskie z ochronną powłoką polimerową naniesione na warstwę pośrednia. Warstwa pośrednia, to powierzchnia a zarazem tło, na które nakładana jest warstwa dekoracyjna. Podkład to część tapety, która przy nakładaniu dotyka ściany. Podkład może być wykonany z różnego materiału, jak tkaniny, flizeliny czy papieru.

Typowa structura tapety (1)

Wśród najbardziej popularnch okładzin ściennych są Tapety Winylowe (ang. vinyl wallcoverings). Mamy ich kilka rodzajów:

- Tapety papierowe powleczone winylem (ang. vinyl coated, vinyl coated paper lub VCP)

najczęściej stosowane okładziny w mieszkaniach; wykonane z papieru, który jest powleczony warstwą ochronną akrylowego winylu, co sprawia, że są one dość łatwe w utrzymaniu; można je myć; nie są polecane do kamuflażu ścian, chyba że użyje się dodatkową warstwę okładzinową (ang. lining); są one dość odporne na działanie wilgoci, tłuszczów oraz ciepła; nie nadają się do wnętrz użytku publicznego; stosunkowo trudne do usunięcia ze  ścian;

Tapeta papierowa z powłoką winylową proponowana przez firmę +Kravet Furniture Showroom - High Point (2)

Tapeta z kolekcji The Bistro 750 firmy York  (+York Wallcoverings Home Design Center) (3)

·        - Tapety z samego winylu (solid vinyl lub rigid vinyl sheet)

wykonane całkowicie z winylu; są wodoodporne co czyni je idealnym wyborem do łazienek i kuchni; bardzo odporne na zadrapania i rozdarcia; łatwe do czyszczenia; ciężkie do usunięcia ze ścian;

Tapeta z samego vinylu (D.L. Couch)
nadaje się do położenia w łazience (projektant: Anna Grochowska) (1)

·        - Tapety winylowe o podkładzie papierowym (paper backed vinyl lub PVB)

jak nazwa wskazuję winylowa warstwa dekoracyjna i pośrednia są podlaminowane papierem; odporne na wilgoć i zabrudzenia; choć są zmywalne nie nadają się do łazienek bez wentylatorów lub innych pomieszczeń o wysokiej wilgotności, ponieważ długoterminowe działanie wilgoci może spowodować ich rozwarstwienie; można je stosować do pomieszczeń komercyjnych, ale nie nadają się tam gdzie jest natężony ruch; stosunkowo łatwe do usunięcia ze ścian;

Tapeta winylowa (+MDC Wallcoverings  ) o podkłądzie papierowym
na ścianach jednego z pomieszczeń użyteczności publicznej
budynku apartamentowego (projektant: Anna Grochowska) (1)

·        - Tapety winylowe na podkładzie z tkaniny (fabric backed vinyl lub FBV)

winylowa wierzchnia i środkowa warstwa tapet podlaminowane są tkaniną; łatwe do czyszczenia; doskonały wybór do pomieszczeń o dużym natężeniu ruchu, jak kuchnie, łazienki, pokoje dziecinne czy korytarze; znakomite do zatuszowania niedoskonałości ścian; łatwe do usunięcia ze ścian; z powodu ich technicznych właściwości stosowane są one głównie w miejscach użyteczności publicznej.

Tapety winylowe na bazie tkaniny sklasyfikowane są w trzech grupach:

v  Type I – przeznaczone do biur i pokoi hotelowych;

v  Type II – stosowane w westybułach i korytarzach budynków apartamentowych, biur, hoteli i do sal wykładowych;

v  Type III – kładzione w szpitalach, windach i restauracjach oraz innych pomieszczeniach z usługami gastronomicznymi.

Tapeta winylowa Type II (Atrium)
w lobby budynku apartamentowego (projektant: Anna Grochowska) (1)

Tapeta winylowa Type II w korytarzu hotelowym (tapeta: D.L. Couch; projektant: Anna Grochowska) (1)

Klasyfikacja tapet przeznaczonych do pomieszczeń komercyjnych (1) 

Najnowszy trend w dekoracji mieszkań to Tapety na Flizelinie (non wovens lub NWs). Są to papierowe lub winylowe warstwy podlaminowane włókniną powstałą z termicznego połączenia włókien syntetycznych; szczególnie łatwe są w nakładaniu i polecane są na rynku „zrób to sam”; świetnie kryją wszelkie nierówności powierzchni i dobrze tłumią hałas; dodatkowo są łatwe w nakładaniu i dlatego polecane na rynku „zrób to sam”; łatwe do usunięcia ze ścian na sucho i po zerwaniu gotowe (!sic) do kolejnego nałożenia na ściany; ekologiczne.

Przy zakupie tapet na flizelinie trzeba być świadomym, że istnieją ich dwa rodzaje:

- Unsealed Nonwoven - nie winylowe i bardzo porowate, a więc nie nadające się do łazienek czy kuchni;
- Solid Vinyl Non Woven – winylowe, nieprzepuszczające wilgoci, zmywalne i odporne na zadrapania.

Poniżej podaję link do video, na którym zademonstrowano łatwość z jaką usuwa się ze ścian tapety na fizelinie:
http://videos.americanblinds.com/v/1432277703/wallpaper-removal-non-woven-wallcovering-primed-walls/

Podsumowując:

Przy wyborze tapet nie tylko ładne kolory i interesujące wzory mają znaczenie, ale też tworzywo z jakiego są one wykonane. Większość kupujących nie zdaje sobie sprawy, jak wiele różnych opcji jest dostępnych na rynku i jak wiele innowacji zostało dokonanych w ostatnich latach. Materiały, powłoki, kleje, podkłady i wzory są stale udoskonalane. Producenci prześcigują się w wynajdowaniu nowych metod produkcji, aby przyśpieszyć czas wytwarzania tapet i aby je ulepszyć. Tak więc istotnym jest posiadanie pewnego zakresu wiedzy, która ułatwi kupującym dokonanie właściwych wyborów.

Anna Grochowska, NCIDQ, IIDA, LEED AP ID+C

ANNALINE INTERIOR DESIGN
+ANNALINE ID 

annalineid@gmail.com

Annaline's website
Annaline on Facebook

Przypisy:
(1) Fotografie, rysunki i tabele autorstwa Anny Grochowskiej
(2) Fotogragia ze strony internetowej firmy Kravet
(3) Fotografia dzięki uprzejmości i za zgodą  firmy York Wallcoverings.

Część pierwsza artykułu o tapetach (kliknij tutaj →): Tapety znowu w modzie I
Część trzecia artykułu o tapetach (kliknij tutaj →): Tapety znowu w modzie III

                              Zachęcam do dyskusji i z góry dziękuję za komentarze i uwagi!

Tapety znowu w modzie (część I)

Tapety znowu w modzie (część I)

Na początku tego artykułu konieczne jest zdefiniowanie słowa „tapeta”,  aby sobie uświadomić, że nie jest to wyłącznie wyrób z papieru, ale że wiele innych surowców wykorzystuje się do ich produkcji. A więc tapeta to materiał do obicia ścian wewnątrz pomieszczeń, wykonany z papieru, tkaniny, skóry lub tworzyw sztucznych. W Stanach Zjednoczonych mamy dwa określenia na tapety, wallpaper i wallcovering. Wallpaper jak sama nazwa wskazuje to okładzina ścienna tworzona na bazie papieru. Natomiast słowo wallcovering oznacza wszystkie tapety: papierowe, na podkładzie tkaniny, tworzywa sztucznego i innych materiałów.

Na zdjęciu niewielka część tapetowych próbek (samples) jakie znajdują się w moim biurze (1)

W ostatnich latach tapety w Ameryce i Europie powróciły do popularności. W przeciwieństwie do końca lat 90-tych XX wieku nie martwi nas to, że jadalnie czy kuchnie przypominać nam będą te babcine z lat 70-tych, ponieważ teraźniejsze tapety są całkiem inne, unowocześnione. W tamtych czasach tapety często pojawiały się na ścianach nie z wyboru, a z konieczności. Starano się pokryć i zasłonić niedoskonałe powierzchnie ścian zmywalnymi materiałami, a wybór produktów, kolorów i wzorów był bardzo ograniczony. Dzisiaj powierzchnie ścian są tak równe, że nie wymagają kamuflażu, a setek tysięcy linii wzorniczych i gam kolorystycznych nie da się umysłem ogarnąć.

Aby zrozumieć lepiej miejsce tapet w dzisiejszym świecie sztuk dekoracyjnych musimy przyjrzeć się pokrótce ich historii. Produkcja tapet rozpoczęła się już w starożytnych Chinach, bo tam wynaleziono papier. W domach dostojników chińskich przyklejano na ścianach ryżowe kartki papierowe z ręcznie malowanymi na nich pejzażami lub symbolami religijnymi już w 200 pne. W Średniowieczu elita europejskia wieszała na ścianach tkane gobeliny, aby zapobiec zimnu i wilgoci, ale również, aby dodać do ponurych wnętrz cieplejszych kolorów i interesujących wzorów.

Hand-painted Chinese wallpaper (2)

Tapeta w formie jaką ją dzisiaj znamy pojawiła się na świecie za sprawą prasy drukarskiej i króla Francji, Ludwika XI ,który zamówił do dekoracji swojego zamku 50 rolek malowanego papieru u artysty Jean Bourdichon w 1481. Punkt zwrotny w rozpowszechnieniu tapet to rok 1700, kiedy to kolejny Francuz Jean-Michel Papillon zaprojektował tapety z powtarzającymi się wzorami używając drewnianych bloków. Następny ważny etap rozpoczął się w 1839 roku, kiedy Brytyjczycy wynaleźli maszynę drukarską z cylindrami pozwalającymi  na drukowanie 400 rolek tapety dziennie w czterech kolorach.

Tradycyjna metoda drukowania tapet we Francji (2)

"Maszyna do produkcji tapet" rycina opublikowana w 1876 roku na łamach magazynu "Harper's Weekly"(3)

Era wiktoriańska była wspaniałym czasem dla tapet. Produkowano głównie wzory „kapuścianych” róż i arabeski w jaskrawych kolorach. Dopiero na początku XX-go wieku nastąpiły złote lata dla tapet tzw. Golden Age of Wallpaper.  Projektowali je znani artyści, tacy jak Louis Comfort Tiffany i William Morris. Poprzez ich liryczne interpretacje natury tapety stały się nie tylko popularne, ale ich status urósł do rangi dzieła sztuki dekoratorskiej i do symbolu sztuki secesyjnej.

 Typowe wzornictwo tapetowe w epoce wiktoriańskiej (4)

 Wzory z epoki Art Deco i Art Nouveau (4)

"Karczoch" tapeta wyprodukowana 
przez Morris and Co, 
designed by J H Dearle (2)

Po II wojnie światowej, z pojawieniem się żywic syntetycznych cały przemysł tapetowy został zrewolucjonizowany. Zaczęto produkować okleiny ścienne trwałe, wytrzymałe i zmywalne oraz odporne na plamy i wilgoć. Ponadto dla zaspokojenia rosnącego rynku „zrób-to-sam”, wprowadzono takie produkty jak tapety z bezpośrednio nałożonym klejem czy tapety łatwo zdzieralne ze ścian. Pomimo tych technicznych ulepszeń z nadejściem modernizmu, upiększanie wnętrz stało się niemodne, a tapety popadły w niełaskę na korzyść farb.  Sterylność modernistycznych mieszkań, neutralne kolory i szablonowe domy dominowały do końca XX wieku.

Popularne wzory i kolorystyka tapet w latach 50-tych aż do 70-tych (4)

Z nadejściem XXI wieku ponownie zachwycono się pięknem wzorzysto-kolorowych powierzchni. Dzisiaj tapety przeżywają swój renesans. Wraz z postępem w zakresie jakości i kosztów druku cyfrowego, każda duża firma czy małe studio drukarskie może wytwarzać produkty, które przy użyciu tradycyjnych metod, wcześniej były niemożliwe. Również w pomieszczeniach komercyjnych popularność oklein ściennych rośnie. Dzięki swoim walorom technicznym są one wręcz obowiązkowe w projektowaniu eleganckich restauracji, hoteli a nawet szpitali.

Nowoczesne tapety zaprojektowane przez Patty Madden (5)

Wzory o dużej skali są niezwykle popularne na współczesnym rynku (5)

                                 Modne są też teraz metaliczne tapety ścienne o geometrycznych wzorach i urozmaiconej teksturze ( +Anya Larkin, Ltd) (6)

Projektanci i architekci wnętrz sięgają do tapet coraz częściej, a są tego dwa powody: estetyczny i praktyczny. Estetyczny, ponieważ są one bardzo ważnym elementem dekoracyjnym wnętrz, nadając mu niepowtarzalny charakter.  Mogą one być użyte na prawie każdym rodzaju powierzchni, wzbogacając wnętrza szerokim wachlarzem wzorów i kolorów. Pomagają one wizualnie nie tylko rozjaśnić lub przyciemnić pomieszczenia, ale też powiększyć je lub zmniejszyć. I choć to walory dekoracyjne przyciągają nasz wzrok do tapet, to ważniejsze zalety znajdują się w ich strukturze. Współczesne tapety mają winylowe powłoki i podłoża co sprawia, że są mocniejsze niż te sprzed 50-ciu czy 30-tu lat. Są one też łatwiejsze do zainstalowania i do czyszczenia. Wykładziny winylowe mogą zachować swoje piękno aż do 15 lat, podczas gdy farba zaczyna odchodzić od ściany już po 3 latach. Dodatkowo na wspólczesnym rynku istnieje wiele tapet ekologicznych (tzw. eco-friendly lub green) oraz odporne na płomień (flame-retardant lub flame-resistant).

Niektóre z katalogów znajdujących się w moim biurze projektanckim (1)

Jeśli na dźwięk słowa „tapeta” nadal w myślach widzisz odchodzący od ściany papier o koszmarnym kolorze z PRL-owskiego M3 to pora wybrać się do sklepu i przyjrzeć się bliżej współczesnym produktom. Chciałabym jednak podkreślić, że w Home Depot czy podobnych sklepach znaleźć można zwykle najtańsze i nie najlepszej jakości okładziny. Internet to kolejne miejsce gdzie można szukać, ale bez sprawdzenia osobiście produktu nie polecam robić zakupów, a to dlatego, że żaden szanujący się projektant nie zdecyduje się na zakup tapety na podstawie zdjęcia. Projektanci i architekci mają bezpośredni dostęp do producentów różnego rodzaju wysokiej klasy tapet i to u nich polecam zasięgnąć informacji. Ich biura wyposażone są w wiele katalogów z próbkami (samples), a jeśli czegoś nie mają to bez problemu mogą zamówić wszelkie wzorce. Na koniec polecam zakupy tapet u projektantów, ponieważ nie tylko mogą oni bezbłędnie doradzić ich wybór, ale też dzięki swoim handlowym przywilejom mogą oni zaoferować niższe ceny.

Anna Grochowska, NCIDQ, IIDA, LEED AP ID+C

ANNALINE INTERIOR DESIGN

annalineid@gmail.com
+ANNALINE ID 
Annaline's website
Annaline on Facebook

Przypisy:
(1) Fotografie, rysunki i tabele autorstwa Anny Grochowskiej
(2) Umieszczona fotografia znaleziona na stronie internetowej Wikipedia.
(3) Umieszczona fotografia znaleziona na stronie internetowej E-Bay
(4) Fotografie znalezione na internecie dzięki Google+ Search
(5) Umieszczone fotografie znaleziona na stronie internetowej firmy Patty Madden
(6) Zdjęcia dzięki uprzejmości i za zgodą Anya Larkin (http://www.anyalarkin.com/)


Część druga artykułu o tapetach (kliknij tutaj →): Tapety znowu w modzie II
Część trzecia artykułu o tapetach (kliknij tutaj →):Tapety znowu w modzie III

Co weekend jeden artykuł z mojego blogu o interior design jest publikowany w chicagowskim "Dzienniku Związkowym". Zainteresowanych zapraszam do polubienia Annaline on Facebook gdzie są publikowane linki do tych artykułów

                              Zachęcam do dyskusji i z góry dziękuję za komentarze i uwagi!